ANATOMİ VE KİNESYOLOJİ

Anatomi: İnsan vücudunun normal yapı ve şeklini inceleyen bilim dalıdır.

Bu inceleme ; 

 Her hangi bir cismi( insan vücudunu)

·               Şekil

·               Yapı

·              Durumun normal olup olmadığını anlamak için onlara ait normal olarak kabul edilen ölçülere sahip olmamız gerekir

İnsan topluluklarında  çok küçük ortam da bile beraber yaşan insanlar arasında dışarıdan görülebilen çeşitli organların şekil yada büyüklüklerinde bazı farklılıklar gözlenebilir. Ortam genişletilir ve birbirinden uzakta yaşayan  kültürü beslenmesi  iklimi farklı insanlarla karşılaştırırsak bu ayırımların arttığını görürüz.

Bu farklılıklar görünüşle kalmayıp organlarda da görülmektedir. İnsanların birbirinden farklı olması canlıya has bir özelliktir. Anatomide VARİABİLİTET denir.

Bütün canlılar arasında çeşitli organların normal şekil ve durumlarını tespitinde sınırları çizmek zordur.

İnsan topluluklarında görülen ayrımlar; 

   1)Cinsiyet 

              Yavrunun gelişme ve korunmasında intrauterin hayatın (doğum öncesi hayat) tamamında ve Extrautarin (doğum sonrası hayat) hayatın başlangıcında anne üstlenmiştir.

Anne üzerine yüklenen bu görev, çeşitli organların ve bütün bir gövdenin belli bir yönde ve erkekten farklı olarak gelişmesini gerektirmektedir.

Aksi halde bütün gövdenin ahengi bozulur. Gelişme sırasında meydana gelen bozukluklar sonucunda kısmen erkek kısmen dişi özellikleri taşıyan intrasexüel tipler meydana gelir.

  2) Yaş

Boy ---------3-4 kat artabilir.

Kilo ---------20-40 kat artabilir.

Karaciğer doğumda vücudun 2/3 ünü kaplarken yetişkinde 1/8 ini kaplar.

  3) Irk

 İklim, kültür, beslenme alışkanlıkları farklı  olan insanlar arasında özellikle dış görünüş arasında farklılıklar vardır.               

           Anatomi ve Alt Bilim Dalları

Normal Anatomi: 

1) Sistematik Anatomi

      Sistemi meydana getiren organlar ve dokulardan bahseden anatomidir.

 2) Cerrahi Anatomi

       Anatominin cerrahideki tatbikatına denir.

3) Yüzeysel (Surface) Anatomi

     Canlılar   üzerinde organları elle, gözle, radyoskopi, radyoloji, endeskopik olarak inceler.

4) Karşılaştırmalı(Comparative) Anatomi

    Canlıdaki organları karşılaştırmalı olarak inceler.

5) Mikroskobik  Anatomi (Histoloji)

    Dokuları mikroskopla inceler.

6) Devalopmental (Gelişim) Anatomi  (Embriyoloji)

   Ovum (Yumurta) un spermatozik (Tohum) tarafından aşılandıktan sonra uterus  

   (Rahim) içerisindeki gelişme dönemini inceleyen bilim dalıdır.

7) Topoğrafik Anatomi

    Vücudu eşitli bölgelere ayırarak, o bölgedeki organ ve dokuları inceler.

8) Patalojik Anatomi

   Hasta olan organ ve dokuları inceler.

9) Fizyolojik Anatomi

     Organların çalışmalarını inceler.

10) Estetik Anatomi

      İstirahat ve hareket halindeki dış görünüşü, değişiklikleri ve sebeplerini inceler.

      Özellikle Hareket  Sistemini inceler

11) Klinik Anatomi

       Tıbbi cerrahi ve uygulamalı topoğrafik anatomiye ait bilgilerin klinikte kullanan

        anatomidir.

12)Uygulamalı Anatomi

            Hareket sistemini ele alır.

 

               KİNESİYOLOJİ  (HAREKET BİLİMİ )

   İnsan hareket sisteminin yapı ve özelliklerini, bu özelliklerin hareket anındaki tesirlerinin çeşitli hareketleri, yer, konum ve zamanla olan ilişkilerini, hareketlerdeki sınırlamaları, hareket prensiplerini içeren daldır.

·                     ·                     Yapı özellikleri========è   Kas___Kemik___Eklem

·                     ·                     Hareketteki etki=======è    İş___Güç___Sürat___Kuvvet

 

    Kinesyoloji’nin Alt Bilim Dalları

1. Anatomik  Kinesyoloji

           Vücudun yapı, şekil, sistem, organ ve dokular arası ilişkileri inceler.    

                  Ör:    Enerji sistemi ç===è Hareket sistemi

        2.   Fizyolojik Kinesyoloji

                            Hareketi biyolojik ve biyokimyasal açıdan inceler.

               3.    Psikolojik Kinesyoloji

İnsan hareketlerini psikolojik açıdan inceler.

               4.    Mekanik Kinesyoloji  (Biomekanik

                      Hareketi; zaman, boyut, güç, kuvvet, sürat, ivme,kütle...... gibi mekanik kavramlar

                      açısından inceler

              5.  Gelişim Kinesyolojisi

                     Büyüme, fiziksel gelişme Atrophy, ufalma, fiziksel erime Hypertrophy gibi canlıda     

                     görülen hareketliliği inceler.

 

             Anatomik Duruş: Baş dik, alın önde, gözler ileri, kollar yanda sarkık ve avuç içleri öne dönük,ayaklar bitişik öne ve hafif yana doğru olan duruştur.

 

1) Boşlukta Yönler :

Vertical:  Dik dikey

Sagital: Önden arkaya doğru

Hernizontalis: Yere paralel ileriye doğru

Transvesus(transversalis): Enine uzanan enlemesine

Medius, median,medialis: İçte yanda bulunan

Lateris: Dış yanda bulunan

İnternus: İç

Externus: Dış

Anterior:  Önde bulunan

Posterior: Arkada bulunan

Venteralis: Karna  doğru

Dorsalis: Sırta doğru

Dexter: Sağ

Sinister: Sol

Longitunalis: Boylamasına uzanan

İntermedikus: Arada bulunan

Superior: Üstte bulunan

İnferior:  Altta bulunan

Superfisyal:  Yüzeysel

Profundus: İç doku

Frontalis: Ön, alına ait

Perpheralis: Çevresel

 2) Taraflarla ilgili  yönler:  

Proksimalis: Gövdeye yakın

Distalis: Gövdeden uzak

Ulnalis: Ulna kemiğine doğru

Radialis: Radius kemiğine doğru

Tibialis:  Tibia  kemiğine doğru  

Fibualis: Fibula  kemiğine doğru  

Palmalis: Avuç içine doğru  

Plantalis: Ayak tabanına doğru

Carnialis: Kafatasına doğru

Cautalis: Kuyruk sokumuna doğru      

 

3) Hareket yönleri:

Flexion: Kapama, bükme

Extenion:  Açma, germe

Abduction: Orta hattan uzaklaştırma

Adduction:  //         //     yakınlaştırma

Rotasyon: Dönme

Circundiction: Dairesel dönme

Supinasyon: Ön kolda içten dışa dönme

Pronotion:  //      //   dıştan   içe      //

Elevotion: Yükseltme

Depresyon:  Bastırma

Protraction:  Omuzların   içe  dönmesi

Retration:   //                dışa        //

İnvertion:  Ayak bileğinde içe dönme

Evertion:   //             //        dışa    //

Anatomik Terimler:

Artet arterica: Atar damar

Collum: Boyun

Arteriol: K. Atar damar

Corpus:  Gövde

Articulation: Eklem 

Collumuna:  Sütun

Brahium: Kol  

Germen: Nesil 

Ante-brachium: Ön kol 

Ligamentum: Eklem bağı

Bursa:  Sıvı keseciği

Covum: Boşluk

Musculus: Kas

Brevis:  Kısa

 

Eksen (aks) :

Bir hareket anında hareket etmeyen  noktaları birleştiren düz çizgiye denir.

Kinesyolojide  hareket izafi bir değere göre açıklanır. Anatominin yaklaşımında ise vücudumuzda olduğu kabul edilen eksenler vardır.

Bu eksenlere Ana (Cardinal ) eksen denmesi için eksenlerin vücut ağırlık merkezide kesişmeleri gerekir. Vücut ağırlık merkezinden geçmeyen eksenlere Seconder eksen denir.

 

1) Vertical eksen

Vücudun en uzun ekseni olup anatomik duruşta dikey doğrultudadır.

2) Transvers  eksen

Anatomik  duruşta soldan sağa ve ya sağdan sola doğru uzanan Vertical eksenle dik kesişen eksendir.

3) Sagital  eksen

Anatomik  duruşta önden arkaya doğru uzanan diğer2 eksenle dik kesişen eksendir.

 

Vücut Ağırlık Merkezi

İnsan vücudunun her yönde dönebileceği veya zıt yönlerdeki ağrılıkları eşit olduğu noktaya denir.

Erkeklerde ayaktan başa doğru %57. nokta  

Bayanlarda      //           //         //   %54-55. nokta ağırlık merkezidir.

 

 

Eksenlerde  Görülen Hareketler : 

 

1)       1)      Transvers eksen (X) ===è     Flexion, Extenion

 

2)       2)      Vertical   eksen (Y) ====è    Rotasyon

 

3)       3)      Sagital      eksen (Z) ====è   Abduction, Adduction

 

Düzlem (Planium)

Kesişen 2 doğruyu oluşturan her noktanın dokunması gereken üzerinde girinti çıkıntı bulunmayan düz ve yassı alana denir.

Planium Median (Orta Düzlem)

İnsan vücudunun ortasından geçen, vücudu sağ ve sol  olarak iki parçaya ayıran düzlemdir.

Planium Sagital

         İnsan vücudunu, önden arkaya geçerek sağ ve sol olarak ikiye ayıran düzlemdir.

Planium Frontal

        Anatomik duruşta yanlardan geçen vücudu ön ve arka olarak ikiye ayıran düzleme denir.

         Planiun Transale

Yere paralel olarak uzanan, vücudu üst ve alt olarak iki parçaya ayıran düzlemdir.

l   Hareket anında hareketin ekseni değişmez, düzlemi değişir.