DOPİNG
Sporcu Dopingi Niye Kullanır?
Olimpiyatlarda bu soru bir sporcuya sorulmuş olimpiyat şampiyonu olmamı sağladıktan
hemen sonra ölümüme sebep olacağını sadece benim bildiğim bir ilacı düşünmeden
kullanabilirim diye cevap vermiş.
Doping ilkel bir kişiliğin talebidir . Başkalarından üstün olduğunu hissetmenin
zahmetsiz yada daha az zahmetli yoludur . Kendini aşamayan insanın daha az zahmet ile
kendini aşma vasıtasıdır . Yukarıdaki soruya bizim cevabımız , insanoğlunun
ihtiraslarını tatmin etme hırsıdır .
Doping olarak kullanılan pek çok madde vardır . Bunlar dört ana başlık altında
toplanabilir : Uyarıcılar , uyuşturucular , beto blokerler ve steroidler .
Öncelikle anabolik steroidlerin yani erkeklik hormonu ve sentetik türevlerinin işleyişine
bir göz atalım . Testesteronun işlevi erkeğin seksüel karakterinin gelişmesini
sağlamaktır . Ergenlik çağında adale dokusunun oluşmasından sorumludur . Anabolik
steroidler vücudun erkeksi karakteristiğini düzeltmek ve kötü beslenme neticesi oluşan
protein ve elektrolit kaybını önlemek için geliştirilmiştir . Ağır ameliyatlardan
sonra yada tehlikeli travmalarda kullanılır .
Özellikle adali gelişme ve kuvvet gerektiren sporlarla uğraşanlar son 30 seneden beri
steroid kullanıyorlar . Bazı uzmanlarca işe yaradıklarına inanılmamasına rağmen ,
araştırmacıların ve sporcuların çoğu aksini kabul ediyor .
Sporcu ve çalıştırıcılar istemeye istemeye steroid kullandıklarını itiraf
ediyorlar . Bir egzersiz fizyolojisti olan yüzbaşı J.Wright'ın yapmış olduğu bir
araştırmaya göre ankete alınan halterci ve vücutçuların %90'ının doping
yaptıkları tespit edilmiştir .
Egzersiz yapmadan doping kullanmak kuvvette az bir artış meydana getirmektedir . Ağır
çalışan sporcularda steroidler daha büyük farklar meydana getiriyor gibi
görünmektedir .
Yüksek şiddetteki egzersizler , özellikle ileri seviyelerde protein yapısında bir
yıkıma neden olabilir .Sürantrene halinin sadece gelişmenin durmasında değil , aynı
zamanda adale kütlesinde bir kaybada neden olmasının sebebi budur . Steroidler
fizyolojik derlenip toparlanmayı daha süratle kolaylaştırıyor gibi görünmekte ve bu
süretle dokular normal büyüme kapasitelerinin üzerine çıkmaktadırlar .
Dolayısıyla , anabolik steroidleri kullandığınızda Vücudunuzun bio-kimyasal talebi
büyük miktarda artar ve hızlanır . Bu büyük talep nedeniyle tefam (takviye edici
farmakolojik maddeler) alımı çok özel bir şekilde düzenlenmelidir . Özellikle amino
asit , potasyum , kalsiyum ve magnezyum tedarikine çok dikkat edilmelidir . Steroid
kullanıcısının B kompleks alımı , özellikle B6 ve pantotenik asit tedariki yüksek
olmalıdır .
Vücudun stres halinde salgıladığı kortizol adlı maddenin anabolik steroidler
tarafından bloke edildiği saptanmıştır . Kortizol protein yıkımına sebep olur .
Steroidler bu yıkımı durduruyor gibi görünmektedir .
Bir Rus bilim adamı farelerde anabolik steroidlerin RNA adlı enzimi arttırdığını
bulmuştur . Bu enzimin adaledeki protein sentezini arttırdığı düşünülmektedir .
Bunlar anabolik steroidlerin pozitif etkileri gibi görünmekle beraber birde madalyonun
diğer yüzü vardır .
Anabolikl steroidlerin en belirgin yan tesiri karaciğer işlevlerinde meydana gelen
değişikliklerdir . Birçok vakada doping alımı durdurulduğunda anormalleşmiş
karaciğer işlevlerinin tersine döndürülebildiği tesbit edilmiştir . Daha vahim bir
risk tümör oluşumu yani kanserdir . Bir tıp dergisinde , öldüğü belirtilen 26 - 27
yaşındaki bir vücudçunun durumunda olduğu gibi .
Diğer kolay fark edilebilir olmayan biokimyasal değişiklikler , fark edildiğinde çok
geç olacak şekilde gelişme gösterebilir . Vücuda hormon zerk ettiğinizde vücudun
hormon üretimi yavaşlıyor hatta hatta duruyor . Çünkü beyinde aynen laboratuar gibi
kanı devamlı sayımdan geçiren bir mekanizma var ve normal verilerin üstünde hormon
tespit ettiğinde , o hormonu üretmekle sorumlu merkeze üretimi durdurma emri veriyor .
Bu durumda erkeklerde ikincil kadınsı karakteristiklerin ortaya çıktığı , seksüel
isteklerinde azalma olduğu ve bazen de iktidarsızlığın ortaya çıktığı tesbit
edilmiştir . Kadınlarda ise adet dönemleri tamamen ortadan kalkmıştır . Sesleri
kalınlaşmış ve vücutlarında erkeksi gelişmelere rastlanmıştır .
Çok uzun süre steroid kullanmış bir sporcu , Steve Michalıc'ın erbezlerinde küçülme
meydana gelmiştir . Bu küçülme o boyuttadır ki erbezleri bir fındık kadar
ufalmıştır . Ölümün eşiğine gelen bu profesyonel vücutçu uzun bir t6edaviden
sonra normale dönmüş ancak iki yıl boyunca ereksiyon olamamıştır .
Bu tür ilaçları kullana bir diğer sporcunun erbezlerinden biri yumruk kadar şişmiş
, ancak gördüğü yoğun tedavi sonucunda iyileşebilmiştir .
Diğerlerine oranla daha az tehlikeli steroidler var mıdır?
Ağız yoluyla alınanlar karaciğer yıkımı ile daha çok bağıntılıdırlar . Ancak
bunlar daha az etkilidir . Çünkü kimyasal yapıları uzun bir sindirim süreci içinde
bozulmaktadır . Son zamanlarda üretilen Ağız yolu steroidler daha yavaş metobolizmaya
karışmak üzere düzenlenmiştir . Bunlar karaciğerde yoğunlaşır ve bu yoğunlaşma
bir zehirlenme etkisi oluşturabilir . enjeksiyon yolu ile vücuda verilen steroidlerde
karaciğer baypas edilmekte ve doping daha direkt bir şekilde kana karışmaktadır
.Dolayısıyla karaciğer tehlikesi ortadan kalkıyor gibi görünmektedir .
15 - 20 yaş arası büyümesi devam eden gençlerde steroid kullanımı kemik erimesine
sebep olabilir .
Doping maddeleri psikolojik bağımlılıkta yapmaktadır . Bu maddeleri kullanmadıkları
zaman vücutlarını ve kuvvetlerinin normale döndüğünü gören sporcular psikolojik
olarak tekrar kullanma mecburiyeti hissetmektedirler .
Anabolik steroid kullanan sporcular kalp hastalıkları ile de karşılaşabilirler .
80'lerin ortalarına doğru yapılan araştırmalar steroidlerin vücuttaki yüksek yoğunluktaki
lipoproteinlerin(HDL) seviyesini düşürdüğünü göstermiştir . İstatistiklerle
sabittir ki HDL seviyesi yüksek olan kişiler diğerlerine oranla daha az kalp krizi ile
karşılaşmaktadırlar .
Normal olarak sporcuların HDL seviyesi , normal kişilere oranla daha yüksek olmaktadır
. Çünkü düzenli egzersiz HDL oluşumu arttırıyor gibi görünmektedir .
Bu bölümdeki yazılar Can Üstel'in Adale ve Kuvvet adlı kitabından alınmıştır.
Doping yerine biraz daha az etkili olsa da tefamları kullanın . Protein tozu , aminoasit
hapı , karbonhidrat gibi tefamları kolayca temin edebilirsiniz . Spor salonlarında size
bunların temini ve kullanımı hakkında bilgi verilecektir .