| TENİS: Küçük bir topun raketle
vurularak oyun alanının orasına gerilmiş olan file üzerinden karşı sahaya
atılmasıyla oynanan spor dalıdır.Tenisin kökeni kimilerine göre antik Roma
döneminde, çıplak ya da eldivenli el ile oynanan "tringon" adı verilen oyuna
dayanır. Diğer bir görüş ise benzer bir oyunun ilk kez Meksika'da Toltec yerlileri
tarafından oynandığı ileri sürülmektedir. Mısır ve İspanya'da bulunan fresklerde
ve Rönesans dönemi İtalya'sından kalma resimlerde, "giocco del pallone" ve
"juego de pelota" isimleri altında, benzer esaslara dayanan oyunların duvarla
çevrili alanlarda oynandığı görülmektedir.
Türkiye
Tenis Federasyonu
VOLEYBOL:
Altisar kisiden olusan iki
takimin topu uc pasta filenin uzeirnden gecirmeye ve rakip takimin sahasina dusumelerine
dayanan spor dali.
Voleybol 1885 yilinda Amerika'da icat edildi. Holyoke YMCA Okulun'da ogretmenli yapan
William Morgan basketbol topunun ic lastigiyle boyle biroyunun oynanabilcegini dusundu ve
ilk uygulamayi ogrencileri arasinda yapti. 1. Dunya savasi yillarinda voleybol Uzakdogu'ya
ve Avrupa'ya yayildi.1964 Tokyo Olimpiyatlarindan itibaren olimpiyat programina alinan
valeybol'da 80'li yillara kadar Sovyetler buyuk ustunluk kurdu
Türkiye Voleybol
Federasyonu
KAYAK:
Fiber ya da plastik maddelerden yapılmış
olan kayaklarla kar üzerinde çeşitli yönlere kaymaya dayanan spor dalıdır.İnsanlık
tarihi kadar eski bir spor dalı olan kayak, insanoğlunun doğa ile yapmış olduğu
yaşam savaşı sonucu ortaya çıkmıştır. Tarih öncesi çağlarda insanların
kışın karda batmamak amacıyla, ayaklarına baglamış oldukları çeşitli
şekillerdeki ağaç parçaları kayağın en ilkel şeklini temsil etmektedir.
MASA TENİSİ:
Bir masanın iki tarafındaki sporcuların
ellerindeki raketler yardımıyla küçük bir topu, masanın ortasına gerilmiş ağ
üzerinden karşı tarafa geçirmeye çalıştıkları spor dalıdır.Masa tenisi, 16.
yy'da İngiltere'de yemek masalarının üzerinde lastik bir topun, rakete bezeyen
kasnaklar aracılığıyla fırlatılarak oynanması sonucu tesadüfen ortaya çıktı.
İlk zamanlar "ping pong" adı verilen bu oyun, 19002 yılında kurulan Ping
Pong Birliği'nin, 1921-22 yılları arasında tekrar oluşturulması ile birlikte
"Masa Tenisi" olarak anılmaya başlandı.
Masa Tenisi Sitesi
POLO:
İki takım arasında, top ve
sopalar yardımıyla at üzerinde oynanan bir açık alan oynudur.Küçük bir topu uzun
soplar yardımıyla rakip kaleye atarak sayı kazanılmaya çalışılan "polo"
oyununda oyuncuların hem ata binme hem de topa vurma becerilerinin çok iyi olması
gerekir.
SÖRF:
Uzun bir borddan yararlanarak, dalgaların
üstünde ayakta kaymaya dayanan spor dalıdır.Rüzgar ve dalganın etkisiyle yapılan ve
rüzgar sörfü olarak da bilinen wındsurf'e, yelken dalı içinde yer verilmiştir.
Surfers 2000 OnLine
SUKAYAĞI:
Ayağa takılı kayaklar yardımıyla, hızla
giden bir teknenin arkasına bağlı olan halata tutunarak su üstünde kaymaya dayanan
açık hava sporudur. Sukayağı sporunun ilham kaynağının, karda atlar tarafından
çekilen kayakçılar olduğu sanılmaktadır. İlk kez 1925 yılında ABD'li Fred Walter
bu spor dalının patentini aldı. Gerçek anlamda bir spor olarak ilk kez denenmesi ise
1920'li yıllarda ABD'li Ralph Samuelson tarafından yapıldı. 1930'lu yıllarda, başta
ABD olmak üzere, Avusturalya, İngiltere ve Fransa'da yaygınlaştı, 1946'da ise, dünya
çapındaki en önemli karar ve yönetim organı Dünya Sukayağı Birliği "World
Waterski Union" (WWSU) kuruldu. 1949 yılında sukayağında ilk Dünya Şampiyonası
yapıldı; daha sonara bu şampiyona düzenli olarak sürdürüldü.
TEKVANDO:
Rakibe karşı silahsız olarak, çıplak el
ve ayaklarla yapılan savunma tekniklerini içeren spor dalıdır.Tekvandonun kelime
anlamı: Tae; ayak, Kwon; el, Do;yol-sanat olup, el ve ayakla savunma sanatı anlamına
gelir. Fakat tekvando, sadece bir teknik ve yekenek olamyıp, aynı zamanda felsefi ve
insancıl değerler toplamıdır.
SUTOPU:
Havuzda 7'şer kişilik iki takım arasında
oynanan, batmaz bir topu rakip takımın kalesine sokmayı amaçlayan su sporudur.Sutopu,
süratli bir takım oynudur ve oyuncuların iyi yüzücüler olmalarının yanısıra,
ciğer kapasitelerinin de çok yüksek olması gerekir.Sutopu, 1870'li yıllarda
İngiltere'de ortaya çıkmış; kuralları belirlenmiş olarak ise ilk kez 1890 yılında
İngiltere ile İskoçya arasında oynanmıştır. 1900 yılında da Olimpiyat
Oyunları'nda yer almıştır. Sutopunun uluslararası yönetim organı, Amatör Yüzme
Federasyonu'na (FINA) bağlı Uluslararası Sutopu Yönetim Kurulu olup, 1908'de
kurulmuştur. 1920'li yıllarda sutopunun güç ve yetenek isteyen spor dalı olmasını
sağlayan derin havuzlar kullanılmaya başlanmıştır. 1937 yılında ise
FINA, sutopu oyununun tam şişirilmiş, pas yapma becerisi yüksek topla oynanmasını
karara bağlamıştır.
HALTER:
Halter sporunun geçmişi ilkel toplumlara
kadar uzanmaktadır.Söz konusu dönemlerde, erkek çocukları için yapılan
"ergenlik sınavı"nda özel bir taşı en çok kaldıran sınavı
kazanmıştır.Halterin bir spor dalı olarak kabul edilmesi ve ilgi görmesi ise 18.yy.
sonlarına kadar dayanmaktadır.Ancak Halterciler(Alman Eugene Sandow, Arthur Saxon ve
Fransız Louis Apollon) şovmen,haltercilik de panayır ve tiyatrolarda bir gösteri
biçimi olarak kabul edilmiştir.
Halter Sitesi
JUDO:
Rakibe vurmaksızın denge ve güç unsurlarının
kullanarak savunma yapmaya dayanan spor dalıdır.Judo,Jujutsu'dan doğan spor
dallarından birisidir.Jujutsu ve Judo Çin karakteri ile yazılan kelimeler olup Ju, her
ikisinde de "Yumuşaklaşmak" veya "Yol Verme", Jutsu "Sanat Çalışma",
"Do" ise "Prensip" veya "Yol" anlamına
gelmektedir.Jujutsu"Yumuşak Sanat",Judo zafer kazanmak için önce yol vermeyi
ifade eden "Yumuşaklılık Yolu", Kodokan ise,"Yolu Çalışma Okulu"
demektir.Judonun amacı,zihinsel ve ahlâki disiplin yoluyla sağlam karakterli insan
yetiştirirken vücudu kuvvetli,faydalı ve sağlıklı yapmaktır.Judoda birinci
kural,kuvvete karşı koymadan rakibin kuvvetinden yararlanmak, ikinci kural ise şiddet
kullanmamaktır.Judocu rakibine acı vererek değil, onu acı sınırının eşigine
getirerek üstünlüğünü belirtir.Judo bu tür kuralları bedensel ve zihinsel
enerjiden en üstün ve en uygun bir şekilde kullanabilme yöntemini öğretirken, bunu
yaşamın her döneminde de kullanmasını sağlar.
Judo Sitesi
HENTBOL:
Kapalı salonda 7, açık alanda 11'er
kişilik iki takım arasında, topun elle oynanarak kaleye sokulmasına dayanan spor
dalıdır.İlk kez 1927'de İstanbul'da bir açık alan sporu olarak oynanan hentbol, daha
sonra yavaş yavaş Anadolu'ya da yayılarak oynanmaya başlanmıştır.Ancak Türkiye'de
hentbol, voleybol ve basketbol ile birlikte 1942 yılında "Spor Oyunları
Federasyonu"na baglanınca canlanmaya başlamış,ilk hentbol ligi 1942-43 sezonunda
İstanbul Hentbol Ligi adıyla kurulmuş ve o yıl Defterdar Takımı şampiyon olmuştur.
1943-44 ve 1944-45 yılları arasında ise Galatasaray şampiyonlugu elinde
tutmuştur.1945'te ilk kez düzenlenen Türkiye Şampiyonası düzenlenmiş, şampiyon
da" Kara Harp Okulu"olmuştur.
Hentbol Sitesi
GOLF :
Üzerinde dogal Ve yapay
engellerden oluşan parkurlar bulunan geniş bir çim arazide, özel bir topu sopalar yardımıyla
her parkur sonundaki deliğe en az sayıda sıralı vuruşla sokma esnasına dayanan açık
alan sporudur.Rakibe ve skora karşı oynanmadığı için golf, her yaş, cinsiyet ve
kondisyonda yapılabilen bir spordur.Golf sporunun kökenin 15.yüzyıllıga indigi, bu dönemde
Hollandalı denizcilerin golfe benzeyen bir oyunu aralarında ilk kez oynadıkları
bilinmektedir.Flemenkçe'de "çomak" anlamına golfün daha sonra denizciler
tarafından Britanya adalarına taşındıgı sanılmaktadır.
Golf Sitesi
ATICILIK:
Barutun bulunup atesli silahlarin kullanilmasi ile spor gorunumune kavustu.Hayli masrafli
olan bu silah kullanma sporu 19.yuzyilin ortalarinda Kuzey Avrupa ulkelerinde ve
Ingiltere'de basladi.Aticilikta ilk dunya sampiyonasi 1890'da yapildi, 1896
Olimpiyatlarinin programına alındı.Aticilik Osmanli doneminde 1940 yilindan itibaren
ele alindi. Spor kluplerinin kurulmasi ve ordunun ilgi gostermesi ile kabul edildi.
Atıcılık İle İlgili Bir Site
ATLETIZM:
Insanoglunun yaptigi en eski spor dallarindan
biri. Fiziksel guc,dayaniklik,ceviklik, hiz gibi nitelikler gerektiren; kosu,yuruyus,atma
ve atlamalardan olusan calismalar,etkinlikler,oyun ve yarismalari ifade eder.Antropoglar,
sosyologlar ve spor arastirmacilarinin belirlediklerine gore,insanoglu cok eski caglarda
yasama mucadelesi verirken atletizme basladi,Vahsi hayvanlarin saldirisindan kacmak ya da
karnini doyurmak uzere avlayacagi hayvanlari kovalamak icin kosmayi ogrendi. Kendisini
korumak icin once tas, daha sonra mizrak atma tekniklerini gelistirdi. Antik cagda
duzenlenen olimpiyat oyunlarının ana yarisma dalini da atletizm olusturdu. Bilinen ilk
olimpiyat sampiyonu M.O 776'da yapilan ilk olimpiyatin 200 metre birincisi Elisle Corebus
oldu. Buna paralel olarak KIR KOSULARI, YOL KOSULARI,PIST KOSULARI'dir.
Turk
Atletik Federasyonu
BASKETBOL:
Topu yerden 3.05 metre yukseklikteki bir cemberden gecirmeye calisan beser kisilik
takimlarin elle oynadiklari oyun.
Basketbol, aslen Kanada'li olan ve 39 yilini Amerika'da spor ogretmenligi yaparak geciren
Dr.James Naismith tarafindan bulundu.
Ilk basketbol maci 20 Ocak 1892 gunu Springfield YMCA dersanesinde spor salonunda
oynandi.Naismith oyunun esaslarini 13 ana maddede topladi. Ulke icindeki isbirligi ile bu
oyun iki yil icinde tum Amerika'ya yayildi. Amerika'li askerler birinci dunya savasin
sirasinda basketbolun Avrupa'ya yayilmasinda buyuk rol oynadilar.
Turkiye Basketbol
Federasyonu
BINICILIK:
At terbiyesi, engel atlama,kros gibi ana bolumlerden olusan bayan ve erkek sporcularin bir
arada yaristigi olimpik atli spor dali.
Binicilik sporunun tarihi, Insanin ati ehlilestirerek binmeye basladigi ilk caglara
dayanir.4 bin yillik gecmisiyle en eski spor dallarindan biri olarak kabul edilir.M.O
688'de Yunanlilar Iskitler'den ogrendikleri biniciligi "araba
yarislari"biciminde olimpiyat yarisma programina aldilar.16.yy'da ilk binicilik okulu
Italya'nin Napili kentinde acildi.At ve binicilik, Islam dunyasinda ozellikler Turkler
arasinda onemli bir yer tuttu.Osmanli Imparatorlugu doneminde koyden buyuk sehirlere kadar
hemen her kesimde binicilik yarismalari duzenlendi. Sultan Abdulaziz duzenledigi yarislar
sayesinde bu spor dalina verilen onemi arttirdi. 1913'te Mahmut Sevket Pasa,
Sipahiocagi'ni kurdular. Bu ocak sayesinde ozellikle ordu, biniciligimizin en onemli
kaynagi haline geldi.
Turkiye jokey kulubu
BISIKLET:
İnsan gucunu ise ceviren, pedal veya benzeri bir mekanizma ile calisan iki tekerlekli
motorsuz tasit araciyla, ozel pistte,yolda veya acik arazide ferdi ve takim halinde
yapilan spor dalı.19. yuzyilda ortaya cikan ilk bisiklet ornekleriyle basladi. 1690'da
Fransiz asilzadelerden Sivrac'in yaptigi ve "Celerifere" adini verdigi iki tahta
tekerlekli pedalsiz bisiklettir. 1834'te Iskoc Kirkpatrick McMillan pedali icat etti.
1866'da bisiklet yayginlasmaya basladi.Bisiklet 1896 da Ilk olimpiyatlarda yer aldi. Saate
karsi yaris ise 1900'de yapildi ve halen yarisma olarak kabul edilir.
BOKS:
Ozel eldiven takilmis, kilolarina gore siniflandirilmis,iki kisinin, ring adi verilen kare
bicimindeki bir alanda yumruklariyla vurusarak birbirlerine ustunluk sagladiklari, amator
veya profosyenel olarak oynanan oyun. En eski spor dallarindan biri olan boksun 5 bin
yillik gecmisi vardir.Onceleri askeri amaclarla, yakin yakin dovus tekniklerinden biri
olarak boks ozellikle jimnazyumlarda genclere ogretiliyordu. Daha sonra guresin bir
parcası olarak spordaki yerini almaya basladi. M.O. 2500 yillarinda boks'un bir
spormucadelesi biciminde uyguladigi, Mezopotamya'da Bagdat yakinlarinda bulunan
tabletlerdeki kabartmalardan da anlasildi. Boks'un temelleri Ingiltere'de atildi. 17.yy'da
Ingiliz'ler vurus bicimlerini belirlediler.Şiddet unsurlarini azaltarak olayin sportif
yanini gelistirdiler.
Boks Sitesi
CIMNASTIK:
Atletizmm ve gosteri niteliklerini tasiyan, vucudun esnekligine,cevikligine dayali cesitli
ritmik-artistik hareketlerden olusan,
bayanlar ve erkeklerin yaptigi aletli-aletsiz spor dalı.Cimnastik sporunun kokleri tarih
oncesi eski caglara kadar uzanir.
Sosyologlar, insnaoglunun maymunlardaki ceviklige ozenerek ilk cimnastik hareketlerini
taklit yoluyla gerceklestirdigini belirtirler. Cimnastik, Cin,Pers,Hindistan,Yunan ve Roma
uygarliklarinda da onemli yer tutar.Bugunku modern cimnastigin temelleri 18.yy'da
Almanya'da atildi.Modern cimnastik, Atina'da duzenlenen 1896 olimpiyatlarindan itibaren
olimpiyat programlarina alindi.
CIM HOKEYI:
Futbol alani buyuklugunde bir alanda, on birer kisilik takimlarin sopalar yardimi ile topu
kaleye sokmak icin mucadele ettikleri spor dali.
Cim hokeyi, futbolla, buz hokeyinin bir karisimidir. Bu iki spor dali kadar populer
olmasada Bati Avrupa'da da bayanlar arasinda, Asya
ulkesinde de erkekler arasinda hayli yaygindir.Bu oyunun ilk olarak eski Yunan'da
oynandigi, bugunku lere benzer kurallarinin da Persler tarafindan kondugu sanilmaktadir.
Hokeyi Ingilizler'den ogrenen Hintli ve Pakistanlilar, gunumuzde bu spor dalinda ust
siralarda yer almaktadir.1908'den bu yana olimpiyatlarda yer alir. (1924 haric).
ESKRIM:
Kilicla dovusme sanatinin cesitli kategorilere ayrilarak ve teknolojik gelismelerden
yararlanarak uygulanmasina dayali bayan ve erkek sporu.1896'dan bu yana olimpiyat
programlarinda yer alan eskrimde Italyan,Fransiz ve Macarsporcular onemli basarilar elde
ettiler.
1928'den 1960'a kadar olimpiyat sampiyorlugunu kimseye kaptirmayan tek ulke Macar'lardir.
FUTBOL:
Onbirer kisilik iki takim arasinda oynanan, kure biciminde ozel bir topun eller kullanılmadan
ayak,kafa ve vucudun oteki kisimlariyla vurularak rakip kaleye sokulmasina dayali bir spor
dali.
Futbol cagimizin en cok sevilen sporu olarak kabul edilir.Futbolun gecmisi M.O. 3000
yillarina kadar dayanir. Cin'de Imparator
Huang Ti doneminde (M.O.2697), askerlerin savasa hazirlik amaciyla Tsu-Cuhu adiyla bir tur
futbol oynadiklari, yazili belgelerden anlasilir.Bu topun deriden yapilmis, yuvarlak
topun, iki kazik arasindan gecirilmesine dayaniyordu.Bugunku modern futbolun kaynagi
Ingiltere oldu. Ingilizler 12.yy'dan itibaren futbol oynamaya basladilar.II Edward
tarafindan 1314 yilinda yasaklandi.17.yy'a kadar futbol hep gizli oynandi.futbolculara da
halk tarafindan hep kotu gozle bakildi. Kral II.Charles doneminde serbestce oynanmaya
baslamis. 1863 yilinda futbol kurallari uzerinde kesin anlasmaya varip Ingiltere Futbol
Federasyonunu kurdular.Bu tarihten sonra da Avrupa ulkelerine ve butun dunyaya yayildi.
Mdern futbol 19.yuzyilin sonlarinda Turk toplumunda oynanmaya basladi.Su an oldukca ilgi
duyulan futbol, hemen hemen tum spor dallarindan once gelir.Turkiye milli maclarinda
vermis oldugu karsilasmalarda, bir cok basariya imza
atmis bulunmaktadir.
Turkiye Futbol
Federasyonu
KANO:
Akarsularda zamanla oldugu gibi, guc doga kosulalriyla da mucadele etmeye dayanan ve kucuk
bir tekneyi tek kurek yardimiyla hedefe ulastirma prensibi uzerine kurulu spor dalı.Kano,
bir olimpiyat sporu oalrak cok cesitli teknelerle yapilir.Bu siniflar kano ve kayak olmak
uzere iki katergoriye ayrilmis olup, kanolara "Canadians" da denir.Kanolar
Kizilderililerin teknelerinden dogmustur.
KUREK:
Insanoglunun denizler ve akarsularlarla basit araclar kullanarak mucadelesini temel alan
bir spor dalidir.Kuregin ilk kez ne zaman ve kimler tarafindan kullanildigi tam olrak
bilinmiyor.Ancak tarihsel kaynaklarin cogu, kurege benzer gereclerin ilk olarak Akdeniz'de
goruldugunu, ilk kurek yarismasininda Misir'da Nil Nehri uzerinde yapıldıgını one
surerler. Ilk kurek yarisi 1715 yilinda Ingiltere'de Thames Nehri'nde yapildi. 1900 Paris
Olimpiyatlarindan beri olimpiyat programinda yer alir.
KIS SPORLARI:
Zorlu doga kosullarina karsi, insanoglunun cesitli araclar yardimiyla kar ve buz uzerinde
hareket etmesine dayali spor dali.
Kayak, kis sporlarinin temelini olusturur.Isvec'li arkeologlarin yaptigi kazilar, kayak
sporunun en azindan dort bin yillik bir gecmisi oldugunu kanitladi. 205 cm boyunca, orta
yerindeki genisligi 15 cm olan kayaklarin cam agacindan yapildigi anlasildi, M.S. 526-559
yilalrinda Procopios'un yazilarinda kayak musabakalarina yer verildigi goruldu. 1891'de
Avusturya'li Zdarsky (1874-1946) Ilk spor kayagini yapti. 1892'de Almanya, 1894'te
Avusturya ve 1901 yilinda Fransa'da baslayan kayak musabakalari giderek kis sporlari icine
girdi.
OKCULUK:
Kokeni insanoglunun avcilik gunlerine dayanan, oku bir yay araciliyla hedefe gondermeyi
amaclayan spor dali.Okculuk ilk kez 1904 yilinda olimpiyat programina alindi. Bu bransta
ilk donemlerde Fransa,Belcika ve Ingiltere basarili sonuclar almis, daha sonraki
donemlerde Amerika, Sovyerler Birligi, Iskandinav ulkeleri ve Italya bu ulkeleri
izlemistir.
YELKEN:
Insanoglunun suyun kaldirma kuvvetinden istifade ederek kullandigi teknelere ruzgarin
enerjisini de eklemesiyle olusan ve onceleri bir ulasim bicimiyken sonra dogayla
mucadelenin agir bastigi bir faliyet halene gelen spor dali. Ozellikle acik denizlere
kiyisi olan ulkelerin benimsedigi yelkenli tekneler,ulasim ve savas amaclariyla da
kullanildi. Yelkenli bir spor dali olarak benimseyen ilk ulke Ingiltere'dir
1693 yilinda Seamark Cub adinda bir klubun kurulmasindan sonra yelken sporu dunyanin diger
ulkelerine de yayildi.
YUZME:
Insanoglunun ilk caglardan bu yana dogaya uyum saglayabilmek icin ihtiyac duydugu
aktivitelere dayali spor dali.Once hayvanlarin hareketlerini izleyen, sonra da suyun
icinde kol ve bacaklarini icgudusel bir bicimde kimildatan insan, kisa surede yuzmeyi
ogrendi.
Ancak bu aktivitenin organize bir yaris bicimi haline gelmesi 19. yy'a rastlar Bununla
birlikte bazi tarih kitaplarinin Japonya'da yuzme yarislarinin cok daha eskilere
dayandigini, 1603'te Japonlarin ilk ulusal yarismayi duzenlediklerinden soz eder.
Yuzme sporuna Avrupa kitasinda onculuk eden Ingiliz'lerdir.
|